15 lipca
15 lipca jest 196. (w latach przestępnych 197.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 169 dni.
Święta
- imieniny obchodzą: Anna, Antioch, Atanazy, Bonawentura, Cyriak, Cyriaka, Daniel, Dawid, Dawida, Egon, Henryk, Ignacy, Lubomysł, Pompiliusz, Roksana, Włodzimierz i Włodzimir.
- Światowy Dzień bez Telefonu Komórkowego[1] (nieformalne święto ogłoszone przez internautów)[2]
- wspomnienia i święta w Kościele katolickim[3][4] obchodzą:
Wydarzenia w Polsce
- 1410 – Pod Grunwaldem Krzyżacy ponieśli klęskę w bitwie z armią polsko-litewską Władysława II Jagiełły.
- 1469 – Między mieszkańcami Białogardu i Świdwina doszło do tzw. wojny o krowę.
- 1646 – Została koronowana Ludwika Maria Gonzaga, żona Władysława IV Wazy, potem Jana Kazimierza.
- 1809 – Wojska Józefa Poniatowskiego podczas wojny polsko-austriackiej zajęły Kraków.
- 1818 – Uroczyste wręczenie Senatowi i Zgromadzeniu Reprezentantów konstytucji Wolnego Miasta Krakowa.
- 1895 – We Lwowie ukazało się pierwsze wydanie czasopisma Przegląd Wszechpolski.
- 1899 – Odbył się ślub Józefa Piłsudskiego i Marii Juszkiewicz.
- 1910 – Kraków: z okazji pięćsetnej rocznicy bitwy pod Grunwaldem odsłonięto ufundowany przez Ignacego Paderewskiego Pomnik Grunwaldzki, co stało się okazją do wielkiej manifestacji patriotycznej.
- 1920 – Sejm Ustawodawczy uchwalił Statut Organiczny Województwa Śląskiego.
- 1938 – W Wołczynie pochowano sprowadzone z Leningradu prochy króla Stanisława Augusta Poniatowskiego.
- 1943:
- Utworzono Kierownictwo Walki Podziemnej – ośrodek dyspozycyjny Komendy Głównej Armii Krajowej.
- W lesie pod Grajewem hitlerowcy rozstrzelali 180 mieszkańców miasta.
- W ruinach warszawskiego getta hitlerowcy rozstrzelali od 260 do 300 Polaków i Żydów.
- 1945:
- Powstał klub sportowy Warmia Olsztyn,
- Powstał klub piłkarski Stomil Olsztyn.
- 1956 – We Wrocławiu odsłonięto sprowadzony ze Lwowa pomnik Aleksandra Fredry.
- 1959 – Elektryk Stanisław Jaros usiłował w Sosnowcu dokonać zamachu na konwój z Władysławem Gomułką i Nikitą Chruszczowem.
- 1960 – Premiera filmu historycznego Krzyżacy według powieści Henryka Sienkiewicza.
- 1961 – Władze komunistyczne usunęły naukę religii ze szkół.
- 1963 – We Wrocławiu ogłoszono stan pogotowia w związku z wybuchem epidemii ospy prawdziwej.
- 1969 – Ogłoszono amnestię.
- 1979:
- Henryk Charucki wygrał 36. Tour de Pologne.
- Ogłoszono amnestię.
- 1980 – Lubelscy kolejarze podjęli strajk; jednym z postalutów były nowe wybory do rad zakładowych.
- 1987 – Sejm przyjął ustawę o Rzeczniku Praw Obywatelskich.
- 1988 – W Warszawie rozpoczął się szczyt Układu Warszawskiego.
- 1995 – W Czymanowie rozpoczął się pierwszy Przystanek Woodstock.
- 2007 – O 1700 zostało zlikwidowane tzw. „białe miasteczko” pod KPRM.
- 2010 – Obchody 600-lecia bitwy pod Grunwaldem.
Wydarzenia na świecie
- 1099 – I wyprawa krzyżowa: armia krzyżowców zdobyła Jerozolimę.
- 1174 – Baldwin IV został koronowany na króla Jerozolimy.
- 1240 – Wojska nowogrodzkie pokonały Szwedów w bitwie nad Newą.
- 1435 – Postanowieniem traktatu pokojowego z Vordingborgu książę Adolf VIII Holsztyński zapewnił sobie posiadanie Szlezwiku jako lenna duńskiego.
- 1515 – Rozpoczął się zjazd wiedeński.
- 1761 – Wojna siedmioletnia: rozpoczęła się bitwa pod Vellinghausen.
- 1783 – Pyroscaphe, pierwszy statek napędzany silnikiem parowym, wypróbowano na rzece Saone we Francji.
- 1799 – Pierre-François Bouchard odkrył kamień z Rosetty.
- 1801 – Francja i Stolica Apostolska zawarły konkordat.
- 1823 – Spłonęła bazylika św. Pawła za Murami w Rzymie.
- 1864 – Alfred Nobel otrzymał patent na nitroglicerynę.
- 1869 – W Paryżu Hippolyte Mege Mouriés opatentował margarynę.
- 1870 – Georgia jako ostatni stan Konfederacji dołączyła z powrotem do Unii.
- 1873 – W Glasgow został założony najbardziej utytułowany klub piłkarski na świecie – Rangers F.C.
- 1888 – W wyniku erupcji japońskiego wulkanu Bandai na Honsiu zginęło około 500 osób.
- 1914 – Francisco Carvajal został prezydentem Meksyku.
- 1916 – William Boeing wraz z George'em Westerveltem założyli firmę B&W, zmienioną później na Boeing Company.
- 1918 – I wojna światowa: rozpoczęła się II bitwa nad Marną.
- 1927 – W Wiedniu od strzałów wojska i policji zginęło 89 demonstrantów.
- 1934 – Rozpoczęły działalność amerykańskie Continental Airlines (jako Varney Speed Lines).
- 1940:
- Front zachodni: nieudany rajd brytyjskich komandosów na okupowaną przez Niemców wyspę Guernsey w archipelagu Wysp Normandzkich (operacja "Ambassador").
- Otwarto Ognisko Polskie w Londynie.
- 1941 – Front wschodni: (lub 14 lipca) w bitwie pod Orszą chrzest bojowy przeszły radzieckie Katiusze.
- 1946 – Borneo Północne zostało kolonią brytyjską.
- 1948 – Nieudany zamach na przywódcę włoskich komunistów Palmiro Togliattiego.
- 1954 – W Reston w stanie Waszyngton przetestowano pierwszy komercyjny odrzutowiec pasażerski zbudowany w USA, Boeinga 707.
- 1957 – Premier Tunezji Habib Burgiba dokonał zamachu stanu, w wyniku którego został obalony i uwięziony w areszcie domowym król Muhammad VIII, a 10 dni później proklamowano republikę z Burgibą jako prezydentem.
- 1958:
- 5 tys. amerykańskich marines wylądowało w Bejrucie, by wesprzeć prozachodni rząd Libanu.
- Julia Lennon, matka Johna, została w Liverpoolu śmiertelnie potrącona przez pijanego kierowcę-policjanta.
- 1964 – Anastas Mikojan został przewodniczącym prezydium Rady Najwyższej ZSRR.
- 1965 – Amerykańska sonda Mariner 4 dotarła do Marsa.
- 1969 – Tu-144 jako pierwszy komercyjny samolot przekroczył prędkość 2 machów.
- 1974 – W inspirowanym przez Grecję zamachu stanu został obalony prezydent Cypru, abp Makarios III.
- 1975 – Rozpoczęła się wspólna radziecko-amerykańska misja kosmiczna Sojuz-Apollo.
- 1982 – Katastrofa zapory Lawn-Lake w Rocky Mountains, w stanie Kolorado. W wyniku przejścia fali powodziowej zginęły 3 osoby, straty sięgnęły od 21 do 31 mln USD.
- 1983 – 8 osób zginęło, 55 zostało rannych w zamachu bombowym przy linii odpraw Turkish Airlines w porcie lotniczym Paryż-Orly, przeprowadzonym przez armeńską organizację terrorystyczną ASALA.
- 1988 – Premiera filmu Szklana pułapka.
- 1991 – Po 180 latach od przeniesienia siedziby do Wrocławia, otwarto ponownie Europejski Uniwersytet Viadrina we Frankfurcie nad Odrą.
- 1994:
- Gyula Horn został premierem Węgier.
- Premiera filmu Prawdziwe kłamstwa.
- 1997 – Przed swoim domem w Miami Beach został zastrzelony włoski dyktator mody Gianni Versace.
- 2000 – Z kosmodromu w rosyjskim Plesiecku został wyniesiony na orbitę satelita geo-naukowy CHAMP.
- 2001 – Latifur Rahman został premierem Bangladeszu.
- 2002 – Powołano Europejską Agencję Bezpieczeństwa Lotniczego (EASA) z siedzibą w Kolonii.
- 2004 – Dokonano oblotu włoskiego samolotu szkolno-treningowego Aermacchi M-346.
- 2005 – Zabytkowe centrum Makau umieszczono na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO.
- 2007:
- Rozpoczęła się trzydniowa wizyta prezydenta Lecha Kaczyńskiego w USA.
- Szimon Peres został prezydentem Izraela.
- 2009:
- 168 osób zginęło w katastrofie należącego do irańskich Caspian Airlines samolotu Tu-154M w północno-zachodnim Iranie.
- Najpotężniejsze od 78 lat trzęsienie ziemi na Nowej Zelandii.
- Rozpoczęła się misja STS-127 wahadłowca Endeavour.
- 2010:
- 27 osób zginęło, a 270 zostało rannych w samobójczym zamachu bombowym na meczet w irańskim Zahedanie.
- Około 40 osób zginęło, a ponad 30 zostało rannych w pożarze hotelu w irackim mieście As-Sulajmanijja.
Urodzili się
- 980 – Ichijō, cesarz Japonii (zm. 1011)
- 1478 – Barbara Jagiellonka, córka króla Kazimierza IV Jagiellończyka i Elżbiety Rakuszanki (zm. 1534)
- 1573 – Inigo Jones, angielski architekt (zm. 1652)
- 1606 – Rembrandt, holenderski malarz, rysownik (zm. 1669)
- 1745 – Jan Piotr Norblin, francuski malarz, rysownik, grafik (zm. 1830)
- 1750 – Franciszek Fryderyk, książę Sachsen-Coburg-Saalfeld (zm. 1806)
- 1854 – Jacek Malczewski, polski malarz (zm. 1929)
- 1856 – Józef Higersberger, polski polityk, prawnik, minister sprawiedliwości (zm. 1921)
- 1858 – Mieczysław Frenkiel, polski aktor (zm. 1935)
- 1860 – Max von Oppenheim, niemiecki dyplomata, archeolog (zm. 1946)
- 1867 – Jean-Baptiste Charcot, francuski lekarz, żeglarz, badacz obszarów polarnych (zm. 1936)
- 1871 – Henryk Arctowski, polski geofizyk, geograf, podróżnik, badacz polarny (zm. 1958)
- 1891 – Anatolij Piepielajew, rosyjski generał (zm. 1938)
- 1892 – Włodzimierz Steyer, polski kontradmirał (zm. 1957)
- 1893 – Włodzimierz Antoniewicz, polski archeolog, rektor Uniwersytetu Warszawskiego (zm. 1973)
- 1901:
- Aleksander Waszkiewicz, polski generał (zm. 1945)
- Nicola Abbagnano, włoski filozof, egzystencjalista (zm. 1990)
- 1908 – Henryk Zygalski, polski matematyk, kryptolog (zm. 1978)
- 1909 – Roman Zambrowski, polski działacz państwowy i partyjny (zm. 1977)
- 1913 – Abraham Suckewer, polski pisarz, poeta (zm. 2010)
- 1915 – Albert Ghiorso, amerykański naukowiec, odkrywca pierwiastków chemicznych (zm. 2010)
- 1916 – Nur Mohammed Taraki, afgański pisarz, polityk, prezydent Afganistanu (zm. 1979)
- 1918:
- Bertram Brockhouse, kanadyjski fizyk, laureat Nagrody Nobla (zm. 2003)
- Lidia Zamkow, polska aktorka, reżyserka (zm. 1982)
- 1919:
- José Gabriel Calderón Contreras, kolumbijski duchowny katolicki, biskup (zm. 2006)
- Iris Murdoch, irlandzka pisarka (zm. 1999)
- 1921 – Bruce Merrifield, amerykański biochemik, laureat Nagrody Nobla (zm. 2006)
- 1922 – Leon Max Lederman, amerykański fizyk
- 1923 – Zbigniew Rogowski, polski dziennikarz, publicysta, krytyk filmowy, korespondent (zm. 2007)
- 1925 – D. A. Pennebaker, amerykański reżyser filmów dokumentalnych
- 1926:
- Driss Chraїbi, marokański pisarz (zm. 2007)
- Leopoldo Galtieri, argentyński polityk, prezydent Argentyny
- Carl Melles, austriacki dyrygent pochodzenia węgierskiego (zm. 2004)
- Konstantinos Stefanopulos, grecki prawnik, polityk, prezydent Grecji
- 1930:
- Jacques Derrida, francuski filozof (zm. 2004)
- Stephen Smale, amerykański matematyk
- 1931 – Clive Cussler, amerykański pisarz
- 1935 – Mohamed Choukri, marokański pisarz (zm. 2003)
- 1936:
- Krystyna Chojnowska-Liskiewicz, polska żeglarka, projektant i konstruktor okrętowy
- Steven Gilborn, amerykański aktor (zm. 2009)
- Tadeusz Walasek, polski bokser, mistrz Europy (zm. 2011)
- 1939 – Aníbal Cavaco Silva, portugalski polityk, premier Portugalii, prezydent Portugalii
- 1940 – Paweł Cieślik, polski duchowny katolicki, biskup koszalińsko-kołobrzeski
- 1942 – Jerzy Kossela, polski gitarzysta, wokalista, kompozytor, autor tekstów, członek zespołu Czerwone Gitary
- 1944 – Jan-Michael Vincent, amerykański aktor
- 1946:
- Sir Hassanal Bolkiah, sułtan Brunei
- Dieter Herzog, niemiecki piłkarz
- Linda Ronstadt, amerykańska piosenkarka
- 1947 – Peter Banks, brytyjski gitarzysta rockowy
- 1948 – Richard Franklin, australijski reżyser filmowy (zm. 2007)
- 1949:
- Carl Bildt, szwedzki polityk
- Trevor Horn, brytyjski muzyk, producent muzyczny
- Richard Russo, amerykański pisarz
- 1950 – Tony Esposito, włoski muzyk, piosenkarz, autor tekstów, perkusista
- 1951 – Gregory Isaacs, jamajski muzyk reggae (zm. 2010)
- 1952:
- Witold Graboś, polski polityk, urzędnik państwowy, członek KRRiT
- Terry O'Quinn, amerykański aktor
- Johnny Thunders, amerykański gitarzysta, wokalista, autor piosenek (zm. 1991)
- 1953 – Jean-Bertrand Aristide, haitański polityk, prezydent Haiti
- 1954:
- Mario Kempes, argentyński piłkarz, trener piłkarski
- Andrzej Tadeusz Kijowski, polski teatrolog, krytyk literacki i teatralny, poeta, publicysta
- 1955:
- Maciej Dejczer, polski reżyser, scenarzysta filmowy
- Anna Iwaszkiewicz, polska producentka filmowa (zm. 2008)
- 1956:
- Ian Curtis, brytyjski wokalista zespołu Joy Division (zm. 1980)
- Marky Ramone, amerykański perkusista grupy Ramones
- Joe Satriani, amerykański gitarzysta
- 1958:
- Marlena Drozdowska, polska piosenkarka
- Ron Preston, amerykański żużlowiec
- 1961:
- Jean-Christophe Grangé, francuski pisarz
- Forest Whitaker, amerykański aktor
- 1965 – David Miliband, brytyjski polityk
- 1967 – Adam Savage, amerykański dziennikarz
- 1970:
- Chi Cheng, amerykański basista
- Pavel Vízner, czeski tenisista
- 1971:
- Danijela Martinović, chorwacka piosenkarka
- Mariusz Śrutwa, polski piłkarz
- 1972:
- Henryk Bałuszyński, polski piłkarz (zm. 2012)
- Natalia Sadowa, rosyjska dyskobolka
- Paweł Zygmunt, polski łyżwiarz szybki
- 1973 – John Dolmayan, amerykański perkusista zespołu System of a Down pochodzenia ormiańskiego
- 1974 – Stephen O'Malley, amerykański gitarzysta metalowy
- 1975:
- Heather Nedohin, kanadyjska curlerka
- Žydrūnas Savickas, litewski strongman
- 1976 – Diane Kruger, niemiecka aktorka
- 1977 – Ray Toro, amerykański gitarzysta zespołu My Chemical Romance
- 1979:
- Piotr Bystrow, rosyjski piłkarz
- Travis Fimmel, australijski model, aktor
- Alexander Frei, szwajcarski piłkarz
- 1980 – Mike Zambidis, grecki bokser, kick-boxer
- 1981 – Tomasz Błasiak, polski aktor
- 1984 – Edgar Barreto, paragwajski piłkarz
- 1987:
- Stanisław Drzewiecki, polski pianista
- Mio Nishimaki, japońska zapaśniczka
- 1989:
- Alisa Klejbanowa, rosyjska tenisistka
- Agata Zwiejska, polska pływaczka
Zmarli
- 1015 – Włodzimierz I Wielki, wielki książę kijowski (ur. ok. 958)
- 1249 – Heinrich III von Hohenlohe, wielki mistrz zakonu krzyżackiego (ur. ?)
- 1274 – Bonawentura z Bagnoregio, święty, włoski teolog, filozof scholastyk, doktor Kościoła, biskup, kardynał, generał franciszkanów (ur. 1217)
- 1291 – Rudolf I Habsburg, król Niemiec (ur. 1218)
- 1406 – Wilhelm Habsburg, narzeczony królowej Polski Jadwigi Andegaweńskiej (ur.1370)
- 1410 – Ulrich von Jungingen, wielki mistrz zakonu krzyżackiego, zginął w bitwie pod Grunwaldem (ur. 1360)
- 1445 – Joanna Beaufort, królowa Szkocji (ur. ok. 1404)
- 1625 – Samuel Dambrowski, polski duchowny luterański, pisarz religijny (ur. 1577)
- 1766 – Pompiliusz Maria Pirrotti, włoski pijar (ur. 1710)
- 1838 – Piotr Nguyễn Bá Tuần, wietnamski ksiądz, męczennik, święty katolicki (ur. 1766)
- 1855 – Andrzej Nguyễn Kim Thông, wietnamski męczennik, święty katolicki (ur. ok. 1790)
- 1857 – Carl Czerny, austriacki kompozytor, pianista (ur. 1791)
- 1861 – Adam Jerzy Czartoryski, polski polityk, pisarz (ur. 1770)
- 1876 – Aleksander Fredro, polski dramatopisarz, pamiętnikarz (ur. 1793)
- 1904 – Anton Czechow, rosyjski pisarz (ur. 1860)
- 1927 – Constance Markiewicz, irlandzka działaczka niepodległościowa i społeczna (ur. 1868)
- 1929 – Hugo von Hofmannsthal, austriacki pisarz (ur. 1874)
- 1940 – Robert Wadlow, amerykański olbrzym, najwyższy człowiek w historii, mierzył 272 cm (ur. 1918)
- 1941 – Walter Ruttmann, niemiecki reżyser filmowy (ur. 1887)
- 1943 – Izydor Zorzano, Sługa Boży, argentyński inżynier, kolejarz, jeden z pierwszych członków Opus Dei (ur. 1902)
- 1948 – John Pershing, amerykański generał (ur. 1860)
- 1958 – Julia Lennon, matka Johna Lennona (ur. 1914)
- 1959:
- Ernest Bloch, szwajcarski kompozytor (ur. 1880)
- Vance Palmer, australijski pisarz, dramaturg, krytyk literacki (ur. 1885)
- 1974 – José Planes, hiszpański rzeźbiarz (ur. 1871)
- 1979 – Gustavo Díaz Ordaz, meksykański polityk, prezydent Meksyku (ur. 1911)
- 1989 – Maria Kuncewiczowa, polska pisarka (ur. 1895)
- 1990 – Juliusz Slaski, polski antropolog, dziennikarz, alpinista (ur. 1920)
- 1997 – Gianni Versace, włoski projektant mody (ur. 1946)
- 2000 – Kalle Svensson, szwedzki piłkarz, bramkarz (ur. 1925)
- 2003 – Roberto Bolaño, chilijski pisarz (ur. 1953)
- 2004 – Charles Sweeney, amerykański pilot bombowca, który zrzucił bombę atomową na Nagasaki (ur. 1919)
- 2008:
- Stefan Csorich, polski hokeista (ur. 1921)
- György Kolonics, węgierski kajakarz, dwukrotny mistrz olimpijski (ur. 1972)
- 2009 – Natalia Estemirowa, rosyjska dziennikarka, obrończyni praw człowieka (ur. 1958)
- 2011 – Googie Withers, brytyjska aktorka (ur. 1917)
Przypisy
- ↑ Światowy Dzień bez Telefonu Komórkowego na gazeta.pl [opublikowano: 2008-07-15]
- ↑ Dzień bez Telefonu Komórkowego na Wiadomości24.pl [opublikowano: 2006-07-15]
- ↑ Chronologiczny spis informacji o świętych i błogosławionych. na brewiarz.katolik.pl
- ↑ Żywoty Świętych.